06 - 51 50 77 04 redactie@haveninzicht.com

Een ochtend op de visafslag

Kijkje achter de schermen

Het is een kleurrijk gezicht, de schepen aan de kade van de eerste haven met afkortingen als SCH63, OD17 of TH7 op de boeg. Deze viskotters uit Scheveningen, Ouddorp of Tholen lossen in alle vroegte hun vangst bij de visafslag en binnen een paar uur wisselt de vis van eigenaar. Benieuwd hoe dat in zijn werk gaat? Kijk mee achter de schermen…

Om 05.00 uur is het al een drukte van belang, want de meeste viskotters lopen in de nacht van donderdag op vrijdag de haven binnen. Wim Harteveld, manager van de visafslag in Scheveningen, kijkt op zijn horloge. “Over een halfuur komt de OD17 binnen en over een uur de SCH45.” Aan boord duizenden kilo’s verse tong, griet en tarbot, gevangen op de Noordzee en Het Kanaal. De Scheveningse afslag is populair bij Nederlandse vissers. De haven is, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Stellendam, zowel bij eb als vloed bereikbaar en de prijzen die hier worden gerealiseerd zijn goed.

 Locatiemanager Wim Harteveld

Aangevoerd met vrachtwagens

Van de vis die hier wordt geveild, wordt 70 procent overigens niet per schip, maar met vrachtwagens aangevoerd. Wim: ”Scheveningse vissers varen van oudsher op zondag aan het einde van de dag uit en zijn dan vijf dagen op zee. Als een visser aan het begin van de week al vol zit, lost hij zijn vangst in de buurt van waar hij zich op dat moment bevindt. Stel dat hij in het noorden van Denemarken zit, dan sturen we een vrachtwagen die kant op en gaat de vis rechtstreeks uit de boot de gekoelde wagen in. Dan vist hij nog een paar dagen verder, terwijl ondertussen de eerste vangst binnen tien uur in Scheveningen aankomt en wordt verkocht. Daarom kun je gerust stellen dat vis die hier geveild wordt, nooit meer dan vier dagen oud is.”

Sorteren en keuren

Als de vis gelost is, wordt die in de hallen van de afslag gesorteerd op formaat. Op grote sorteertafels is een meetlat aangebracht om te kijken of het een maatje een, twee, drie of vier is. Vier is het grootst. Gesorteerd in kratten verhuist de vis naar de volgende hal, waar de keurmeesters aan het werk gaan. Wim: “Ze letten op de geur, de glans van het vel, de helderheid van de ogen en kijken of de kieuwen mooi rood zijn. Afhankelijk van hun oordeel krijgen de vissen een A, B, of E of E+. Waarbij E+ staat voor levend, E voor excellent, A voor uitstekend en B voor goed. Dit hangt af van de versheid, maar ook de manier van vissen heeft invloed. De ene visserijmethode beschadigt de vis meer dan de andere. De gekeurde vis staat uitgestald in de schouwzaal, waar inkopers hun voorkeur voor een bepaalde partij bepalen.

 Om 5.00 uur wordt de vangst van boord getakeld

Kopen via internet

Alleen geregistreerde kopers kunnen vis op de afslag kopen. Zo’n 40 lokale kopers komen naar de afslag om het aanbod te bekijken. Wim: “Sommige dingen kun je alleen beoordelen door de vis te zien en te voelen. Bijvoorbeeld de positie van de snijlijnen. Dit zijn inkepingen die zijn gemaakt om de ingewanden eruit te halen. Dit gebeurt aan boord. Die snijlijnen kunnen een centimeter meer naar voren of naar achteren zitten. Dat maakt voor een restauranthouder niet zo veel uit. Maar voor een visverwerker die 1000 kilo inkoopt en er filets van maakt, heeft die centimeter grote invloed op de opbrengst, het zogenaamde snijrendement. Ook de dikte van de vis kun je alleen beoordelen als je zelf komt kijken.”
Naast de lokale kopers, zijn er zo’n 80 handelaren die via internet kopen. Onder hen ook veel kopers uit het buitenland. Dankzij de Nederlandse visserijmethodes is de kwaliteit relatief hoog. Wim: “Belgische vissers blijven bijvoorbeeld wel zeven tot acht dagen op zee en die vis is gewoon minder vers. Buitenlandse kopers waarderen de kwaliteit van ons aanbod en dat is goed voor de prijs.”

 De keurmeester aan het werk

Bloeiende visserijsector

Het gaat de laatste jaren goed met de kust- en Noordzeevisserij in de sterk gereguleerde visserijsector. De meeste vissoorten in de Noordzee hebben zich de afgelopen jaren goed ontwikkeld en de vangstquota, die overbevissing moeten voorkomen, zijn voor de meeste vissoorten omhoog gegaan. Met uitzondering van enkele kwetsbare soorten, zoals zeebaars en paling. Daarnaast mag vis zich verheugen in een warme belangstelling van de consument, die steeds vaker vis als vervanging voor vlees op het menu zet. Nederland behoort tot de vijf grootste visexporteurs van Europa. Wim: “Best bijzonder voor een landje met de kortste kustlijn. De Nederlandse visserij is innovatief en investeert in verduurzaming. Engelse vissers varen met onze oude schepen.”

Elf visafslagen in Nederland

Nederland telt elf visveilingen. United Fish Auctions, waartoe de visafslag in Scheveningen behoort, is een relatief grote speler met drie veilingen (Colijnsplaat, Stellendam en Scheveningen) en een jaaromzet van circa 70 miljoen in 2018. Daarvan komt 40 miljoen voor rekening van Scheveningen. In 2002 was dat nog zo’n 13 miljoen. Hoe verklaart Wim deze stijging? Wim: “Dat is een optelsom van factoren. Allereerst is het aanbod hier heel divers. Veel afslagen richten zich op enkele soorten of visserijmethoden. Urk is bijvoorbeeld gespecialiseerd in schol en Stellendam richt zich op garnalen. In Scheveningen bieden we alle soorten aan en van verschillende visserijmethoden (zie kader). Ten tweede is onze keuring nauwkeurig en realistisch. Dat creëert vertrouwen bij zowel vissers als kopers. Een eerlijke prijs is immers in het belang van beide partijen. Daarnaast is onze samenwerking met vissers en handelaren transparant en zijn de communicatielijnen kort. Ik loop hier al 28 jaar in de rondte en ken vrijwel iedereen. Bovendien werken we met een klein team van goed ingewerkte vaste krachten en oproepkrachten. Iedereen weet hier precies wat hij moet doen.”

In de veilingzaal

Om 07.00 uur begint de veiling. Op een groot scherm zien de kopers op welke partij ze kunnen bieden. Soort, klasse, visgrond, hoeveelheid, vangstmethode en schip, alles staat gedetailleerd geregistreerd in het onlineveilingsysteem PEFA. Vandaag staat 17.000 kilo tong, 10.000 kilo schol, 2.500 kilo tarbot en 2.500 griet op de rol. De veilingmeester start de klok met een teruglopende prijs en dan is het een kwestie van op het juiste moment de knop indrukken als de klok de prijs aanduidt die je wilt betalen. Wie het leuk vindt om hier zelf een keer getuige van te zijn, kan een excursie boeken via de VVV. Elke maand is er een rondleiding op vrijdag. Een absolute aanrader met maar één groot nadeel: je moet vroeg uit de veren, want het start om 06.30 uur!

Enkele methodes toegelicht

Boomkorvisserij

Methode waarbij twee sleepnetten (korren), die open worden gehouden door een buis (boom), over de zeebodem worden getrokken. Aan de boomkor zijn verschillende kettingen (wekkerkettingen) bevestigd die de platvis uit het zand laten opschrikken, waardoor ze omhoog komen van de bodem. Doordat de zware vistuigen over de bodem gesleept worden, vergt de boomkorvisserij veel kracht en daarmee brandstof. Het omploegen van de bodem door de wekkerkettingen verstoort het bodemleven

Pulskorvisserij

Met oog op de schadelijke milieueffecten van de boomkorvisserij is de laatste jaren volop geïnvesteerd in duurzamere visserijmethoden. Bij de pulskorvisserij zijn de wekkerkettingen vervangen door strengen van elektroden die stroomstootjes afgeven. De platvis wordt zo wel opgeschrikt, maar de bodem blijft ongedeerd. Ook het brandstofverbruik van deze schepen is sterk afgenomen. De Nederlandse viskotters gebruiken bijna allemaal deze techniek.

Staandwantvisserij

Bij staandwantvisserij worden netten als een soort gordijn rechtop in het water gezet met behulp van drijvers aan de bovenkant en een verzwaarde lijn aan de onderzijde. De vissen zwemmen tegen het net aan en blijven met de kieuwen in de mazen steken. Door de keuze van de omvang van de mazen wordt selectief op bepaalde soorten gevist. Kleine vissen kunnen door de mazen heen zwemmen.

Pin It on Pinterest

Share This

Deel dit bericht